Chiếc ấm trà kỳ diệu (Bunbuku Chagama)

Chuyện tối nay ở Nhật Bản, ở tỉnh Gunma bây giờ. Ở đó có một ngôi chùa tên là Morinji, và người ta kể rằng chùa vẫn còn giữ chiếc ấm trà trong câu chuyện này. Nhân vật chính là một con tanuki, một loài lửng chó có ở Nhật Bản. Trong truyện cổ Nhật, tanuki là con vật tinh nghịch, biến hóa được thành đủ thứ.

Ngày xưa, ở chùa Morinji có một vị sư già. Ông mê nhất là pha trà. Lại thêm cái tính thích mua được đồ tốt mà rẻ.

Một hôm, trong một tiệm nhỏ ở góc phố, ông thấy một chiếc ấm trà cũ, gỉ sét, bám bụi, nằm lăn lóc trong góc. Ông bảo chủ tiệm: “Cái ấm xấu xí thế này, đun nước buổi tối thì cũng tạm. Tôi trả ba đồng nhé.” Ông mang ấm về, mừng thầm, vì ấm làm bằng đồng, làm khéo lắm, đúng loại để pha trà.

Một chú tiểu kỳ cọ chiếc ấm sáng bóng. Vị sư đặt ấm lên một cái hộp phủ khăn tím, ngắm mãi, ngắm mãi, ngắm tới mức díp cả mắt, rồi gục đầu ngủ lúc nào không hay.

Và rồi chuyện lạ xảy ra. Chiếc ấm tự động đậy. Từ vòi ấm thò ra một cái đầu đầy lông, hai mắt sáng long lanh. Nắp ấm nhảy lên nhảy xuống. Rồi mọc ra bốn cái chân nâu đầy lông, và một cái đuôi xù. Chỉ một loáng, chiếc ấm đã nhảy xuống khỏi hộp, đi vòng quanh phòng ngắm nghía.

“Phòng này dễ chịu ghê,” chiếc ấm nói. Rồi nó nhảy múa, hát vang lên.

Mấy chú tiểu ở phòng bên nghe ồn ào, hé cửa nhìn trộm. Một chú kêu lên: “Trời ơi, cái ấm của thầy biến thành con tanuki rồi!” Cả bọn ùa ra đuổi bắt. Nhưng chiếc ấm nhảy, chiếc ấm bay, chiếc ấm lộn vòng trên không. Các chú tiểu trượt chân trên chiếu, thở hổn hển. Chiếc ấm cười ha ha: “Bắt được thì bắt đi!”

Vị sư thức dậy. “Ồn ào cái gì thế?” “Thầy ơi, cái ấm của thầy hóa thành tanuki, nhảy múa khắp phòng!” Vị sư nhìn ra. Chiếc ấm đang nằm yên trên hộp, lạnh tanh, chẳng có sợi lông nào. Ông bảo các chú tiểu đừng nói chuyện vớ vẩn, về học bài đi.

Tối hôm ấy, vị sư đổ nước vào ấm, đặt lên bếp than để đun nước pha trà. Nước vừa sôi thì chiếc ấm kêu ầm lên: “Ái! Ái! Nóng quá, nóng quá!” rồi nhảy phắt khỏi bếp.

Vị sư sợ hết hồn. Sáng hôm sau, ông bán luôn chiếc ấm cho một bác thợ hàn nồi đi ngang qua.

Bác thợ hàn mang ấm về, ngắm nghía, thích lắm. Tối đó, bác đặt ấm ngay bên chỗ ngủ. Nửa đêm, bác thức giấc, nhìn chiếc ấm dưới ánh trăng. Ấm động đậy. Cái đầu lông lá thò ra, bốn chân, cái đuôi. Nó đi lại gần, đặt một chân lên tay bác.

“Sao?” bác thợ hàn hỏi. Bác là người gặp chuyện gì cũng bình tĩnh. “Tôi không phải đồ xấu đâu,” chiếc ấm nói. “Tôi chỉ muốn được đối xử tử tế. Ở chùa, người ta gọi tôi bằng đủ thứ tên, rồi còn đặt tôi lên lửa. Tôi chịu không nổi.” “Ta hiểu,” bác thợ hàn nói. “Tôi ở với bác nhé. Bác đừng cất tôi vào hộp. Cứ để tôi bên cạnh, thỉnh thoảng mình trò chuyện. Tôi thích ăn cơm, ăn đậu, ăn đồ ngọt.” “Được thôi,” bác thợ hàn nói.

Thế là bác thợ hàn và chiếc ấm thành đôi bạn thân. Cùng ăn, cùng nói chuyện. Chiếc ấm biết nhiều chuyện lắm, ở cùng rất vui.

Một hôm, chiếc ấm hỏi: “Bác có nghèo không?” “Cũng nghèo,” bác đáp. “Vậy tôi có cách này. Tên tôi là Bunbuku Chagama, chiếc ấm tanuki giỏi nhất trên đời. Bác mang tôi đi biểu diễn đi, thể nào cũng kiếm được nhiều tiền.” “Như thế cậu vất vả lắm,” bác thợ hàn nói. “Không sao đâu, mình làm luôn đi.”

Bác thợ hàn mua vải, dựng một cái rạp nhỏ, đặt tên là rạp Bunbuku Chagama. Người ta kéo tới xem đông nghịt. Chiếc ấm nhảy múa, ca hát, rồi đi trên dây thăng bằng như thể sinh ra để làm việc ấy. Nó làm đủ trò ngộ nghĩnh, ai xem cũng cười đau cả bụng. Diễn xong, nó cúi chào duyên dáng như một ông quan. Còn bác thợ hàn ngồi bên, phe phẩy quạt và thu tiền.

Tiếng tăm của Bunbuku Chagama lan khắp vùng. Cả những người quyền quý cũng tới xem. Bác thợ hàn còn được mời vào cung, các bà các cô trong cung ai cũng mê chiếc ấm.

Tới khi bác thợ hàn đã giàu có, nghỉ không diễn nữa, thì chiếc ấm tới bên bác, mắt rưng rưng. “Tôi e là đã tới lúc phải xa bác rồi.” “Đừng nói thế, Bunbuku ơi. Giờ mình giàu rồi, sống vui với nhau thôi.” “Tôi đã hết thời gian của mình. Từ nay bác sẽ không gặp lại Bunbuku nữa. Tôi sẽ chỉ là một chiếc ấm bình thường thôi.” Bác thợ hàn khóc: “Bunbuku ơi, vậy ta biết làm sao?” “Tôi muốn được tặng cho chùa Morinji, làm một món bảo vật.”

Từ đó, chiếc ấm không bao giờ nói hay cử động nữa. Bác thợ hàn mang ấm tới chùa Morinji, tặng làm bảo vật, kèm theo một nửa số của cải của mình.

Và ở ngôi chùa ấy, chiếc ấm đồng được giữ gìn cẩn thận, qua bao nhiêu năm tháng.