‹ Trang chủ
Trẻ học vui
Chú mèo mướp xám trắng đứng thẳng bên lối đi đất ở vùng quê Pháp, đi đôi hia da nâu, đeo túi vải, sau lưng là bụi oải hương và cây ô liu.

Chú mèo đi hia

Truyện cổ Pháp của Charles Perrault (1697)

Đọc khoảng 6 phút

Chuyện tối nay ở nước Pháp. Ông Charles Perrault viết lại truyện này hơn ba trăm năm trước, từ những truyện người ta vẫn kể ở vùng quê Pháp, nơi có cánh đồng lúa mì, cối xay gió và những tòa lâu đài trên đồi.

Ngày xưa, có một người thợ xay bột. Ông có ba người con trai. Khi ông mất đi, ông để lại đúng ba thứ: một cái cối xay, một con lừa và một con mèo. Người anh cả lấy cái cối xay. Người anh thứ hai lấy con lừa. Người em út chỉ được con mèo.

Người em út buồn lắm. “Hai anh còn có cái để kiếm sống. Còn mình, ăn thịt con mèo xong, lấy da nó làm cái bao tay, rồi chỉ còn nước chết đói.”

Con mèo nghe thấy hết. Nó ngồi dậy, nghiêm trang nói: “Cậu chủ đừng lo. Cậu chỉ cần cho tôi một cái túi, và may cho tôi một đôi hia để tôi đi được trong bụi rậm. Rồi cậu sẽ thấy phần của cậu không tệ như cậu nghĩ đâu.”

Người em út chẳng tin lắm. Nhưng chàng biết con mèo này lanh lợi, bắt chuột giỏi lắm. Nên chàng cũng làm cho nó đôi hia và cái túi.

Mèo xỏ chân vào hia, đeo túi lên cổ, đi thẳng vào một khu rừng có nhiều thỏ. Nó bỏ cám và rau vào túi, nằm duỗi ra giả chết, chờ. Chẳng bao lâu, một chú thỏ non tò mò chui vào túi. Mèo kéo dây thắt miệng túi lại ngay.

Mèo mang thỏ tới cung điện, xin gặp nhà vua. Nó cúi chào thật sâu và nói: “Tâu bệ hạ, đây là con thỏ rừng mà chủ của tôi, ngài Hầu tước Carabas, sai tôi mang tới biếu bệ hạ.”

Hầu tước Carabas là cái tên mèo tự nghĩ ra cho cậu chủ. Nhà vua cảm ơn, khen món quà.

Hôm sau, mèo nấp trong ruộng lúa, bắt được hai con gà gô, lại mang tới biếu vua. Cứ thế suốt mấy tháng liền, mèo mang quà tới cung điện, lần nào cũng nói là quà của Hầu tước Carabas.

Một hôm, mèo nghe tin nhà vua sẽ đi dạo dọc bờ sông cùng cô con gái, nàng công chúa đẹp nhất trên đời. Mèo bảo cậu chủ: “Cậu cứ làm theo lời tôi. Cậu xuống sông tắm, đúng chỗ tôi chỉ, rồi để mọi việc cho tôi.”

Chàng làm theo. Đúng lúc chàng đang tắm thì xe vua đi qua. Mèo chạy ra kêu toáng lên: “Cứu với! Cứu với! Ngài Hầu tước Carabas bị đuối nước!”

Nhà vua nhận ra con mèo hay mang quà tới, vội sai lính ra kéo chàng lên. Mèo lại tâu rằng có kẻ trộm đã lấy mất quần áo của chủ nó. Thật ra, chính mèo đã giấu quần áo dưới một tảng đá. Nhà vua sai người mang tới cho chàng một bộ quần áo đẹp nhất.

Chàng trai vốn đã khôi ngô, giờ mặc đồ đẹp vào trông lại càng sáng sủa. Công chúa vừa nhìn đã thấy quý mến. Nhà vua mời chàng lên xe ngồi cùng.

Mèo chạy lên trước. Gặp những người đang cắt cỏ trên đồng, mèo dặn rất nghiêm: “Nếu nhà vua hỏi đồng cỏ này của ai, các người phải nói là của ngài Hầu tước Carabas.” Gặp những người gặt lúa, mèo cũng dặn y như vậy. Lúc xe vua đi qua hỏi, ai cũng đáp: của ngài Hầu tước Carabas. Nhà vua ngạc nhiên lắm.

Mèo chạy tới một tòa lâu đài rất đẹp. Chủ lâu đài là một con yêu tinh giàu nhất vùng, mọi đồng cỏ, ruộng lúa vừa đi qua đều là của nó. Mèo xin vào chào. Rồi mèo nói: “Nghe nói ngài biến được thành bất cứ con gì, kể cả sư tử, voi?”

“Đúng thế,” yêu tinh nói, và biến ngay thành một con sư tử. Mèo sợ quá, nhảy tót lên máng nước trên mái nhà, hia trơn trượt mãi mới bám được.

Khi yêu tinh hiện lại hình cũ, mèo mới trèo xuống, nói: “Biến thành con vật to thì dễ. Nhưng chắc ngài không biến được thành con vật bé tí, như con chuột nhắt chẳng hạn?”

“Không biến được à? Xem đây!” Yêu tinh biến ngay thành một con chuột nhắt, chạy lăng xăng trên sàn.

Mèo nhanh như cắt, chỉ một cái vồ là xong.

Đúng lúc ấy, xe vua đi tới cổng lâu đài. Mèo chạy ra đón: “Kính mời bệ hạ vào lâu đài của ngài Hầu tước Carabas!”

Nhà vua đi vào, thấy lâu đài lộng lẫy, tiệc đã bày sẵn. Nhà vua quý chàng trai lắm, còn công chúa thì đã thương chàng thật lòng. Ít lâu sau, chàng trai con thợ xay bột cưới công chúa.

Còn chú mèo đi hia trở thành một ông lớn trong lâu đài. Từ đó, nó chẳng phải bắt chuột nữa, trừ những lúc muốn chạy theo chuột cho vui.

Trò chuyện cùng con

Vài điều ba mẹ có thể nhắc tới sau khi đọc, nếu con muốn nói thêm về câu chuyện:

  • Chú mèo rất thông minh, nhưng nhiều điều chú nói không phải sự thật: chẳng có Hầu tước Carabas nào, cũng chẳng có kẻ trộm nào. Đây là dịp hay để hỏi con: mèo làm vậy có đúng không?
  • Người em út lúc đầu tưởng con mèo vô dụng. Có những thứ mình tưởng nhỏ bé lại giỏi hơn mình nghĩ nhiều.
  • Đoạn mèo lừa yêu tinh biến thành chuột thường làm trẻ con thích thú. Ba mẹ có thể dừng lại trước đoạn ấy và cho con đoán mèo sẽ làm gì.

Câu hỏi lúc tắt đèn: Nếu con có một chú mèo biết nói, con sẽ nhờ nó giúp con việc gì?

Nguồn và cách kể lại

Truyện được Trẻ học vui kể lại bằng lời mới, dựa trên các nguồn dưới đây, và không sao chép bản dịch hiện đại nào. Tranh minh hoạ do Trẻ học vui tạo bằng AI cho truyện này.

Bản kể theo đúng diễn biến của Perrault: ba anh em chia gia tài, mèo xin hia và túi, những món quà biếu vua, cảnh tắm sông và bộ quần áo bị giấu, những người cắt cỏ và gặt lúa, yêu tinh biến thành sư tử rồi thành chuột, đám cưới. Lời đe dọa của mèo với nông dân trong bản gốc được kể nhẹ lại thành lời dặn nghiêm. Cái chết của yêu tinh được giữ nhưng kể ngắn. Cánh đồng và cối xay gió ở đầu truyện là chi tiết thêm.