Chú mèo đi hia
Truyện cổ Pháp của Charles Perrault (1697)
Đọc khoảng 6 phútChuyện tối nay ở nước Pháp. Ông Charles Perrault viết lại truyện này hơn ba trăm năm trước, từ những truyện người ta vẫn kể ở vùng quê Pháp, nơi có cánh đồng lúa mì, cối xay gió và những tòa lâu đài trên đồi.
Ngày xưa, có một người thợ xay bột. Ông có ba người con trai. Khi ông mất đi, ông để lại đúng ba thứ: một cái cối xay, một con lừa và một con mèo. Người anh cả lấy cái cối xay. Người anh thứ hai lấy con lừa. Người em út chỉ được con mèo.
Người em út buồn lắm. “Hai anh còn có cái để kiếm sống. Còn mình, ăn thịt con mèo xong, lấy da nó làm cái bao tay, rồi chỉ còn nước chết đói.”
Con mèo nghe thấy hết. Nó ngồi dậy, nghiêm trang nói: “Cậu chủ đừng lo. Cậu chỉ cần cho tôi một cái túi, và may cho tôi một đôi hia để tôi đi được trong bụi rậm. Rồi cậu sẽ thấy phần của cậu không tệ như cậu nghĩ đâu.”
Người em út chẳng tin lắm. Nhưng chàng biết con mèo này lanh lợi, bắt chuột giỏi lắm. Nên chàng cũng làm cho nó đôi hia và cái túi.
Mèo xỏ chân vào hia, đeo túi lên cổ, đi thẳng vào một khu rừng có nhiều thỏ. Nó bỏ cám và rau vào túi, nằm duỗi ra giả chết, chờ. Chẳng bao lâu, một chú thỏ non tò mò chui vào túi. Mèo kéo dây thắt miệng túi lại ngay.
Mèo mang thỏ tới cung điện, xin gặp nhà vua. Nó cúi chào thật sâu và nói: “Tâu bệ hạ, đây là con thỏ rừng mà chủ của tôi, ngài Hầu tước Carabas, sai tôi mang tới biếu bệ hạ.”
Hầu tước Carabas là cái tên mèo tự nghĩ ra cho cậu chủ. Nhà vua cảm ơn, khen món quà.
Hôm sau, mèo nấp trong ruộng lúa, bắt được hai con gà gô, lại mang tới biếu vua. Cứ thế suốt mấy tháng liền, mèo mang quà tới cung điện, lần nào cũng nói là quà của Hầu tước Carabas.
Một hôm, mèo nghe tin nhà vua sẽ đi dạo dọc bờ sông cùng cô con gái, nàng công chúa đẹp nhất trên đời. Mèo bảo cậu chủ: “Cậu cứ làm theo lời tôi. Cậu xuống sông tắm, đúng chỗ tôi chỉ, rồi để mọi việc cho tôi.”
Chàng làm theo. Đúng lúc chàng đang tắm thì xe vua đi qua. Mèo chạy ra kêu toáng lên: “Cứu với! Cứu với! Ngài Hầu tước Carabas bị đuối nước!”
Nhà vua nhận ra con mèo hay mang quà tới, vội sai lính ra kéo chàng lên. Mèo lại tâu rằng có kẻ trộm đã lấy mất quần áo của chủ nó. Thật ra, chính mèo đã giấu quần áo dưới một tảng đá. Nhà vua sai người mang tới cho chàng một bộ quần áo đẹp nhất.
Chàng trai vốn đã khôi ngô, giờ mặc đồ đẹp vào trông lại càng sáng sủa. Công chúa vừa nhìn đã thấy quý mến. Nhà vua mời chàng lên xe ngồi cùng.
Mèo chạy lên trước. Gặp những người đang cắt cỏ trên đồng, mèo dặn rất nghiêm: “Nếu nhà vua hỏi đồng cỏ này của ai, các người phải nói là của ngài Hầu tước Carabas.” Gặp những người gặt lúa, mèo cũng dặn y như vậy. Lúc xe vua đi qua hỏi, ai cũng đáp: của ngài Hầu tước Carabas. Nhà vua ngạc nhiên lắm.
Mèo chạy tới một tòa lâu đài rất đẹp. Chủ lâu đài là một con yêu tinh giàu nhất vùng, mọi đồng cỏ, ruộng lúa vừa đi qua đều là của nó. Mèo xin vào chào. Rồi mèo nói: “Nghe nói ngài biến được thành bất cứ con gì, kể cả sư tử, voi?”
“Đúng thế,” yêu tinh nói, và biến ngay thành một con sư tử. Mèo sợ quá, nhảy tót lên máng nước trên mái nhà, hia trơn trượt mãi mới bám được.
Khi yêu tinh hiện lại hình cũ, mèo mới trèo xuống, nói: “Biến thành con vật to thì dễ. Nhưng chắc ngài không biến được thành con vật bé tí, như con chuột nhắt chẳng hạn?”
“Không biến được à? Xem đây!” Yêu tinh biến ngay thành một con chuột nhắt, chạy lăng xăng trên sàn.
Mèo nhanh như cắt, chỉ một cái vồ là xong.
Đúng lúc ấy, xe vua đi tới cổng lâu đài. Mèo chạy ra đón: “Kính mời bệ hạ vào lâu đài của ngài Hầu tước Carabas!”
Nhà vua đi vào, thấy lâu đài lộng lẫy, tiệc đã bày sẵn. Nhà vua quý chàng trai lắm, còn công chúa thì đã thương chàng thật lòng. Ít lâu sau, chàng trai con thợ xay bột cưới công chúa.
Còn chú mèo đi hia trở thành một ông lớn trong lâu đài. Từ đó, nó chẳng phải bắt chuột nữa, trừ những lúc muốn chạy theo chuột cho vui.