Người thợ đẽo đá
Truyện dân gian Nhật Bản, Andrew Lang ghi lại năm 1903
Đọc khoảng 6 phútChuyện tối nay lại ở Nhật Bản, đất nước của núi non trùng điệp. Ông Andrew Lang, một người Scotland rất mê truyện cổ, đã chép truyện này vào một cuốn sách có bìa màu đỏ thẫm từ hơn một trăm hai mươi năm trước.
Ngày xưa, có một người thợ đẽo đá. Ngày nào ông cũng lên một tảng đá lớn ở sườn núi, đẽo ra những phiến đá để xây nhà, làm bia. Ông biết rõ loại đá nào hợp với việc gì, lại làm cẩn thận, nên khách tìm tới đông lắm. Suốt một thời gian dài, ông sống vui vẻ, chẳng mong gì hơn.
Trong ngọn núi ấy có một vị thần núi, thỉnh thoảng hiện ra giúp người ta. Nhưng người thợ đẽo đá chưa bao giờ thấy thần, và ai nhắc tới thần thì ông chỉ lắc đầu, chẳng tin.
Một hôm, ông mang một phiến đá tới nhà một người giàu. Ở đó, ông thấy toàn những thứ đẹp đẽ mà ông chưa từng mơ tới. Tự nhiên công việc hằng ngày của ông trở nên nặng nhọc hẳn. Ông thở dài: “Giá mà mình là người giàu, được ngủ trên chiếc giường có rèm lụa, tua vàng, thì sướng biết bao!”
Có một giọng nói vang lên: “Điều ước của ngươi đã được nghe. Ngươi sẽ là người giàu!”
Ông nhìn quanh, chẳng thấy ai, tưởng mình nghe nhầm. Nhưng về tới nhà, ông đứng sững lại. Túp lều gỗ của ông đã biến thành một tòa nhà lộng lẫy, và đẹp nhất là chiếc giường, y hệt chiếc giường ông vừa ước. Ông mừng quýnh, quên luôn cuộc sống cũ.
Rồi mùa hè tới. Một buổi sáng, trời nóng tới mức ông thở không nổi, đành ở trong nhà. Nhìn qua khe rèm, ông thấy một cỗ xe đi qua, trên xe là một vị hoàng tử, có người che cho chiếc ô vàng để khỏi nắng. “Giá mà mình là hoàng tử, được ngồi xe, có ô vàng che đầu, thì sướng biết bao!”
“Điều ước của ngươi đã được nghe. Ngươi sẽ là hoàng tử!”
Và ông thành hoàng tử. Có lính đi trước, lính đi sau, có người che ô vàng. Nhưng vẫn chưa đủ. Ông thấy nắng vẫn làm cỏ trong vườn khô cháy, mặt ông vẫn sạm đen dù có ô che. Ông bực bội kêu lên: “Mặt trời còn mạnh hơn mình! Giá mà mình là mặt trời!”
“Điều ước của ngươi đã được nghe. Ngươi sẽ là mặt trời!”
Và ông thành mặt trời. Ông chiếu nắng xuống khắp nơi, làm cỏ ngoài đồng khô cháy, làm mặt hoàng tử lẫn người nghèo đều sạm đen. Nhưng chẳng bao lâu, ông lại thấy chán. Rồi một đám mây bay tới che mặt ông, che mất cả mặt đất. Ông tức giận: “Đám mây giữ được nắng của mình, vậy nó mạnh hơn mình à? Giá mà mình là mây!”
“Điều ước của ngươi đã được nghe. Ngươi sẽ là mây!”
Và ông thành mây. Ông che nắng, cây cỏ lại xanh, hoa lại nở. Nhưng vẫn chưa đủ. Ông đổ mưa, đổ mưa mãi, ngày này qua ngày khác, tới khi sông tràn bờ, ruộng lúa ngập nước, làng mạc bị cuốn trôi. Chỉ có tảng đá lớn trên sườn núi là vẫn đứng yên. Ông ngạc nhiên: “Tảng đá còn mạnh hơn mình à? Giá mà mình là tảng đá!”
“Điều ước của ngươi đã được nghe. Ngươi sẽ là tảng đá!”
Và ông thành tảng đá. Ông đứng sừng sững, nắng không làm gì được, mưa cũng không làm gì được. “Thế này mới là nhất!” ông nghĩ.
Nhưng một hôm, ông nghe có tiếng lạ dưới chân mình. Nhìn xuống, ông thấy một người thợ đẽo đá đang đóng đục vào người mình. Ông thấy cả người run lên, rồi một phiến đá lớn vỡ ra, rơi xuống đất. Ông kêu lên: “Một con người nhỏ bé mà còn mạnh hơn cả tảng đá! Giá mà mình là người!”
“Điều ước của ngươi đã được nghe. Ngươi sẽ lại là người!”
Và ông lại là người thợ đẽo đá. Ông lại đổ mồ hôi làm việc trên sườn núi. Giường ông cứng, cơm ông đạm bạc, nhưng giờ ông đã biết vui với những gì mình có, không còn mong làm người này người khác nữa.
Và từ đó, ông không bao giờ nghe thấy giọng nói của thần núi thêm lần nào nữa.