Cậu bé Fionn và chú cá hồi thông thái

Chuyện tối nay ở tận Ireland. Đó là một hòn đảo xa lắm, mưa nhiều tới mức cỏ xanh quanh năm, nên người ta gọi là hòn đảo ngọc lục bảo. Người Ireland đã kể chuyện về Fionn từ hơn tám trăm năm trước.

Ngày xưa ở đó có một cậu bé tên Demne. Cha cậu có những kẻ thù rất đáng sợ, nên từ nhỏ Demne đã phải sống xa nhà, được người khác nuôi dạy trong rừng. Lớn thêm chút nữa, cậu tìm tới bờ sông Boyne, xin theo một ông thầy già tên Finegas để học làm thơ.

Ngày ấy, ở Ireland, nhà thơ là người được trọng vọng lắm. Họ phải thuộc thật nhiều chuyện, nhiều bài ca, biết tên đất tên người khắp nơi. Học làm thơ là học cả một đời.

Thầy Finegas đã ở bên con sông ấy bảy năm. Bảy năm liền, ngày nào thầy cũng ngóng một con cá hồi. Người ta kể rằng dưới sông có một con cá hồi thông thái, đã ăn những hạt dẻ rơi xuống từ những cây phỉ quanh một cái giếng thiêng. Người ta còn tiên tri rằng thầy sẽ được ăn con cá đó, và ăn xong thì trên đời không còn điều gì thầy không biết.

Rồi một hôm, con cá hồi ấy tới thật. Thầy mừng lắm. Thầy giao cá cho Demne nướng, và dặn đi dặn lại: “Nướng giúp thầy nhé. Nhưng không được ăn miếng nào đâu đấy.”

Demne ngồi canh bên bếp lửa. Củi nổ lách tách. Con cá chín dần, da cá vàng lên, mỡ cá chảy xèo xèo. Được một lúc, trên da cá phồng lên một cái bọng nhỏ. Cậu lấy ngón cái ấn nó xuống.

Nóng! Cậu rụt tay lại, đưa ngay ngón cái lên miệng ngậm, y như ai lỡ chạm vào nồi nóng cũng làm vậy.

Cá chín, Demne mang tới cho thầy. Thầy nhìn cậu một lúc lâu rồi hỏi: “Con có ăn miếng nào không?” “Dạ không ạ. Nhưng lúc ấn chỗ da cá phồng lên, con bị bỏng ngón tay, rồi con ngậm ngón tay vào miệng.”

Chuyện ngón tay, thầy đâu có hỏi. Nhưng cậu vẫn kể thật.

Thầy lại hỏi: “Con tên là gì?” “Dạ, con tên Demne.” “Không phải đâu. Tên con là Fionn. Con cá trong lời tiên tri là dành cho con, chứ không phải cho thầy.”

Chờ bảy năm, vậy mà thầy trao hết con cá cho cậu học trò. Fionn ngồi xuống ăn cá hồi.

Từ hôm đó, mỗi lần Fionn đặt ngón cái lên miệng, những điều cậu chưa biết lại dần hiện ra trong đầu, rõ ràng như nhìn thấy trước mắt.

Cậu bé ấy lớn lên thành Fionn mac Cumhaill, một người thủ lĩnh dũng cảm và khôn ngoan. Người Ireland kể chuyện về ông suốt hàng trăm năm nay, và tới giờ, bên bờ sông Boyne, họ vẫn còn kể.