Anansi và Rùa

Chuyện tối nay ở Ghana, một đất nước ở Tây Phi. Ở đó trời nóng quanh năm, đất đỏ, và người ta trồng rất nhiều khoai mỡ. Người Akan ở Ghana có cả một kho truyện về Anansi, chú nhện tinh ranh, lắm mưu nhiều mẹo. Ông bà kể cho cháu, cháu lớn lên lại kể cho con.

Một hôm, Anansi nướng một nồi khoai mỡ. Khoai chín, vỏ cháy xém, ruột vàng bùi, mùi thơm bay khắp nhà. Anansi xoa tay, định ngồi xuống ăn một mình cho thật no.

Đúng lúc ấy, có tiếng gõ cửa. Cốc, cốc, cốc.

Anansi ra mở cửa. Đứng ngoài là Rùa. Rùa đã đi bộ cả ngày đường, vừa mệt vừa đói. Mùi khoai nướng thơm quá, Rùa không nhịn được nên mới gõ cửa.

Ở làng của Anansi, ai đến nhà vào giờ ăn thì phải mời người ta cùng ăn. Đó là phép lịch sự. Anansi không muốn chia khoai chút nào. Nhưng không mời thì cả làng sẽ chê. Thế là Anansi đành nói: “Mời bác Rùa vào ăn khoai với tôi.”

Rùa mừng lắm, bước vào, ngồi xuống, đưa tay định lấy một củ khoai.

“Khoan đã!” Anansi kêu lên. “Bác xem tay bác bẩn chưa kìa. Ở nhà tôi, ai ăn cũng phải rửa tay trước.”

Rùa nhìn xuống. Tay Rùa đầy bụi đường thật. Rùa lại lạch bạch đi ra bờ sông, rửa tay thật sạch, rồi lạch bạch đi về.

Nhưng đường từ sông về nhà Anansi toàn đất bụi. Rùa lại đi bằng bốn chân, nên về tới nơi thì tay đã lấm bụi trở lại. Trong lúc ấy, Anansi đã ngồi ăn rồi.

“Bác Rùa ơi, tay bác lại bẩn rồi kìa. Bác đi rửa lại đi.”

Rùa lại đi ra sông, lại rửa tay, lại đi về. Lần này Rùa đi theo lối cỏ, cẩn thận lắm, tay sạch bong. Nhưng khi Rùa về tới bàn thì Anansi đã ăn sạch nồi khoai. Không còn một mẩu nào.

Rùa nhìn cái nồi trống không. Rùa không cãi, cũng không giận. Rùa chỉ nói: “Cảm ơn anh Anansi đã mời tôi. Hôm nào anh tới nhà tôi ăn tối nhé.”

Rồi Rùa đi về.

Mấy hôm sau, Anansi tới bờ sông tìm nhà Rùa. Bụng Anansi đói meo, vì nghĩ tới bữa tối được mời. Rùa đang đợi sẵn trên bờ.

“Anh tới rồi à. Nhà tôi ở dưới đáy sông. Để tôi xuống bày bàn trước nhé.”

Rùa lặn xuống nước. Dưới đáy sông, Rùa trải chiếu, bày ra những bát rau xanh, những củ khoai nướng, và trái cây chín. Ngon ơi là ngon.

Anansi nhảy xuống nước theo. Nhưng Anansi bé và nhẹ quá, cứ nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Anansi đạp chân, quẫy tay, ngụp xuống, rồi lại nổi lên. Chẳng tài nào lặn xuống được.

Anansi nghĩ ra một mẹo. Anansi trèo lên bờ, nhặt thật nhiều đá cuội, nhét đầy hai túi áo khoác. Rồi Anansi lại nhảy xuống. Lần này, nặng trĩu những đá là đá, Anansi chìm dần, chìm dần, xuống tận đáy sông, tới ngay bên chiếu của Rùa.

Anansi đưa tay ra định lấy đồ ăn. Rùa nói: “Khoan đã anh Anansi. Ở nhà tôi, không ai mặc áo khoác khi ngồi vào bàn ăn. Anh cởi áo ra đã.”

Anansi đói quá rồi, chẳng nghĩ gì, cởi ngay cái áo khoác ra.

Áo vừa rời khỏi người, Anansi nổi vụt lên, lên mãi, lên tận mặt nước.

Anansi bám vào bờ, nhìn xuống làn nước trong veo. Dưới đáy sông, Rùa đang ngồi ăn khoai, ăn rau, ăn trái cây, ngon lành, từng miếng một.