Cây khế (Ăn khế trả vàng)

Chuyện tối nay là chuyện của mình, chuyện Việt Nam. Ở quê mình, nhà nào cũng hay trồng một cây khế trước sân. Quả khế chín vàng, cắt ngang ra thì thành hình ngôi sao năm cánh, ăn ngòn ngọt chua chua.

Ngày xưa, có hai anh em mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Hai anh em sống với nhau, cùng làm lụng, thương nhau lắm.

Rồi người anh lấy vợ. Từ đó, người anh sinh ra lười biếng, việc gì cũng đẩy cho vợ chồng người em làm. Ít lâu sau, người anh đòi chia gia tài. Anh lấy hết nhà cửa, ruộng vườn, trâu bò. Phần người em chỉ có một túp lều nhỏ xiêu vẹo, trước sân có một cây khế.

Vợ chồng người em không kêu ca câu nào. Ngày ngày, hai vợ chồng đi làm thuê cho người ta. Về nhà, họ tưới nước cho cây khế, bắt sâu, đuổi kiến. Cây khế được chăm, lá xanh mướt, hoa tím nở đầy cành.

Tới mùa, khế ra quả sai trĩu, chín vàng ruộm. Hai vợ chồng mừng lắm, tính hái khế đem ra chợ bán, lấy tiền đong gạo.

Nhưng một buổi sáng, có một con chim thật lớn, lông óng ánh, bay tới đậu trên cây khế. Nó mổ quả khế chín này, rồi quả khế chín khác, ăn ngon lành. Sáng hôm sau nó lại tới. Sáng hôm sau nữa cũng vậy.

Người vợ đứng dưới gốc khế, buồn rầu nói với con chim: “Chim ơi, nhà tôi chỉ có mỗi cây khế này. Chim ăn hết thì vợ chồng tôi lấy gì mà sống?”

Con chim ngừng ăn, nhìn xuống và cất tiếng: “Ăn một quả, trả cục vàng. May túi ba gang, mang đi mà đựng.”

Hai vợ chồng nghe vậy thì lạ lắm, nhưng vẫn làm theo. Người vợ lấy vải, đo đúng ba gang tay, khâu thành một cái túi nhỏ.

Sáng hôm sau, chim tới, sà xuống trước sân. Người em đeo túi, trèo lên lưng chim. Chim vỗ cánh bay vút lên. Bay qua những đám mây bạc, bay qua đồng lúa, qua núi non, rồi bay ra biển. Dưới kia, sóng xanh vỗ vào những hòn đảo nhỏ.

Rồi chim hạ xuống một hòn đảo đầy vàng bạc châu báu, lấp lánh khắp nơi. Người em vào trong hang, nhặt vàng và mấy viên ngọc, vừa đầy cái túi ba gang thì thôi. Anh không lấy thêm nữa.

Chim chở người em về tận nhà. Từ hôm đó, hai vợ chồng không còn phải đi làm thuê vất vả. Họ có cái ăn cái mặc, còn đem chia cho những người nghèo trong làng.

Người anh nghe tin, vội sang nhà em hỏi chuyện. Người em thật thà kể hết. Người anh liền đòi đổi: anh lấy túp lều và cây khế, còn em lấy hết nhà cửa ruộng vườn của anh. Người em đồng ý.

Tới mùa khế chín, chim lại bay tới ăn. Người anh vờ kêu than y như em mình ngày trước. Chim lại nói: “Ăn một quả, trả cục vàng. May túi ba gang, mang đi mà đựng.”

Người anh về bảo vợ may một cái túi to gấp ba lần túi của em.

Hôm sau, chim chở người anh ra đảo. Thấy vàng bạc khắp nơi, người anh nhặt mãi, nhặt mãi. Túi đầy rồi, anh còn nhét vàng vào túi áo, vào ống tay, vào ống quần. Tới lúc ra khỏi hang, anh nặng tới mức đi không nổi.

Chim chở anh bay về. Lần này chim bay chậm, cánh vỗ nặng nề, cứ chao đi chao lại. Bay tới giữa biển, gặp một con sóng thật lớn, chim nghiêng mình để tránh. Cái túi vàng trên lưng chim tuột ra, và người anh cùng cái túi to ấy rơi xuống biển sâu, không bao giờ trở về nữa.

Còn ở làng quê, cây khế trước sân nhà người em vẫn mỗi năm ra hoa tím, rồi trĩu quả vàng.